Ruiken. Vervolg.

Lang geleden, in een andere post, heb ik een stuk geschreven over onze zintuigen, waaronder het ruiken: 

"Het gras, een paard, de lucht, de hond. Jezelf. Ze hebben allemaal een specifieke geur. Een paard hier of in Verenigde Staten ruikt precies dezelfde. En die geur brengt herinneringen met zich mee.

De geur van een paard. Oom Gheorghe en zijn paard die gecastreerd moest worden. De kinderen konden niet bij, de mannen wel. Hoe oud was mijn vader toen? Misschien net zo oud zoals ik nu. De kinderen konden niet bij die paard, iedereen was bang dat hij niet vriendelijk was.

De geur van vers gemaaide gras. Ik was rond 18 en ik heb een hele zomer geholpen met gras verzamelen voor de winter voor de dieren. Als ik nu langs een veldje met vers gemaaide gras loop, kan ik niet aan iets anders denken.

De geur van een varken of van een schaap. Langs de boerderijen weet ik of binnen varkens, schapen of koeien zich bevinden. Mijn opa heeft zijn hele leven in een varken complex gewerkt en iedere dag nam hij, samen met het donkere brood (ja, die geur kan ik van duizend andere afscheiden), de geuren met zich mee naar huis. Nee, geen fijne geuren. Mijn opa en oma hadden thuis een stuk of tien schapen die ’s winters thuis bleven. Hun geur, en later in de lente de geur van de lammetjes, kan ik nog altijd onderscheiden. De schapen blijven gelukkig overal dezelfde geuren met zich mee dragen en ik kan weer en weer van genieten. 

Naar mijn gevoel gaat ruiken dieper in ons hersens dan zien of horen. Het brengt terug die oude basale herinneringen met zich mee. Altijd dezelfde, maak niet uit waar je bent. Misschien is eigenlijk op het geuren reizen beter dan op het zien reizen. Een hele vakantie door een landschaap vol die geuren. Mijn dierbare geuren. Zou ik graag willen."

Nu heb ik achter gekomen hoe dat eigenlijk gebeurt en dat dankzij een van de colleges van de Universiteit van Nederland "Waar komen onze associaties van geuren vandaan?".

Fysiologisch zit het zo in elkaar: het reukcentrum bevindt zich in ons hersenen dichtbij de amygdala (emotionele centrum) en de hypocampus (opslaat herinneringen). De reuk is dus bij uitsteek een zintuig die vroege herinneringen kan roepen. De geurgeheugen is passief en verdwijnt nooit. Dat is eigenlijk super interessant als je kijkt naar dementerende ouders: ze hebben ook informatie die ze nooit zullen vergeten en ze kunnen zich bij voorbeeld oriënteren met behulp van specifieke geuren. 

De college geeft meer mooie voorbeelden uit de (culturele) geschiedenis en uit de collectieve geheugen ondersteund door de geuren. De conclusie van de college is heel mooi geformuleerd: "Wat ik vandaag ruik is de herinnering van de toekomst." 

Flexibilisering van de arbeidsmarkt

Beste heer W,

In het nummer van oktober-november van tijdschrift Chapeau, maakt u in uw column "Mooie tijden" een pleidooi voor extra aandacht voor de mensen "aan de onderzijde van de arbeidsmarkt". U zegt: "En dan zijn er natuurlijk ook nog de doelgroepen aan de onderzijde van de arbeidsmarkt. Mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, mensen die met weinig opleiding al langere tijd aan de kant staan, bijvoorbeeld. Dat zijn kwetsbare doelgroepen. Het vraagt van werkgevers solidariteit en de bereidheid om te willen investeren. In die gevallen is werkzaamheid wel degelijk een issue. Gewoon een vast contract en de wetenschap dat je langjarig samen oploopt. Hier ligt een duidelijke taak voor uitzendorganisaties. De verantwoordelijkheid om deze kwetsbare doelgroepen direct vaste banen te geven, ze perspectief en scholing aan te bieden, waardoor ze vruchtbaar ingezet kunnen worden in het arbeidsproces. Immers, er is momenteel werk voor iedereen." Prachtige woorden, echt! CPB heeft, trouwens, ook een rapport gepubliceerd over "De onderkant van de arbeidsmarkt in 2025" (zie CPB en SCP verkennen gezamenlijk toekomst onderkant arbeidsmarkt | CPB.nl)

CPB en SCP verkennen gezamenlijk toekomst onderkant arbeidsmarkt | CPB.nl

Daarnaast zegt u: "Werknemers en werkgevers hebben enerzijds behoefte aan flexibiliteit en anderzijds veranderen de omstandigheden rondom die baan zo vaak dat de houdbaar van twee kanten beperkt is." Wat ik denk dat u hier vergeet is de Macro Economische Verkenning van CPB (https://www.cpb.nl/sites/default/files/omnidownload/MEV-2017-Beschouwing.pdf), waarin staat dat Nederland eigenlijk een buitenbeentje is als het gaat om het groeiende aantal flexwerkers. NOS, 22 september 2016: "De toename van het flexcontract is geen internationale trend, dus het is niet iets onvermijdelijks, zegt directeur Laura van Geest van CPB. Het is ook niet iets tijdelijks, of iets dat komt omdat flexwerkers zo dolgraag op een flexcontract werken. Daarmee is onze conclusie dat het komt door beleid." Ook weten we dat alleen 20% van de flexwerkers voorkeur heeft voor deze manier van werken (https://www.tno.nl/nl/over-tno/nieuws/2016/5/bijna-1-op-de-5-flexwerkers-heeft-voorkeur-voor-flexibel-werk/). Veel meer accepteren een flexcontract uit noodzaak. Daarom ben ik met uw bovenstaande zin het niet mee eens, dat wil zeggen: De meeste werknemers hebben geen behoefte aan een flexcontract, de werkgevers wel, maar dat komt door het beleid/geld.

Misschien is het interessant om in een van uw volgende columns deze aspecten naast elkaar te beschouwen: beleid van de overheid en de behoeftes van werknemers en werkgevers. Ik kijk met interesse naar uit.

Knal! In your face!

Vroeger, in Amsterdam, had ik veel plezier in het gaan naar dansvoorstellingen. Het festival Julidans was een van mijn favorieten, met een mooie mix tussen klassiek en modern. Dangroep Krisztina de Chatel was een van mijn favorieten.

Verhuisd naar het zuiden en met wat gezondheidsproblemen heb ik vergeten over deze kleine pleziertjes. Totdat ik eigenlijk benieuwd werd naar het Theater aan het Vrijthof; hoe ziet eruit, wat voor publiek langs komt, wat voor voorstellingen langs komen. Totdat ik het afgelopen weekend heb besloten om de Nederlandse Dansdagen te bezoeken. Rustig ging ik zitten en, vanaf het eerste moment, een dikke Knal! Direct. In your face!!

Op een choreografie van Crystal Pite danst Nederlands Dans Theater I "The Statement". De Volkskrant: "In he licht van recente ontwikkelingen, is de actualiteit van The Statement waarschijnlijk het meest opvallende aan het nieuwe werk van Crystal Pite. De personages en hun taalgebruik zijn direct gerelateerd aan de huidige tijd. Het stuk is gebaseerd op een script geschreven door Jonathan Young dat door vier dansers wordt uitgedrukt, die een verhitte discussie voeren rondom een conferentietafel, als symbool van een zakelijke omgeving. Controle, morele conflicten, verantwoordelijkheid en het onvermogen om te ontsnappen maken The Statement tot een aangrijpend stuk dat een boeiende dosis realisme biedt."

Ik heb me nooit voorgesteld dat mensen kunnen dansen op een stuk tekst, maar dat is wat hier gebeurt. En, bovenop, is het echt aangrijpend. Ik heb dat ervaren als een knal. Direct. In your face.

Raban, raban, raban...

Tekst van B.H. in DL 5/2016.

"Raban, raban, raban...

Het is vrijdag eind van de middag en ik zit door beperkte beenruimte ineengekrompen op de achterbank van een gezinsauto. Ik staar een beetje afwezig uit het raam, het landschap glijdt voorbij in zomers groen. Vier heren onderweg van Amsterdam naar Maastricht. De radio staat zachtjes aan, een programma over eten, niet erg interessant. Zeker niet als je weet dat het nog een paar uur duurt voordat je zelf aan tafel zit. We zijn op weg naar een roeiwedstrijd. Op weg naar een onbekende vereniging, onbekend water en een onbekend slaapadres. Wat staat ons te wachten? Een avontuur in broekzak formaat. Gelukkig is niet alles wat we tegemoet gaan onbekend, integendeel. Na een kleine twee jaar zullen we als roeiteam onze voormalige coach G. weer ontmoeten.

In het seizoen 2012 – 2013 maakte ik voor het eerst kennis met het wedstrijdroeien. En nu, zoveel jaar verder, besef ik dat ik toen in een soort perfecte storm van het amateur-wedstrijdroeien zat. Alles viel perfect samen: de boot, het team, de stuur, het trainen en vooral ook de coach.

In eerste instantie kwam ik als reserve bij het team, zij hadden al eens een wedstrijd samen geroeid. Het is bij een teamsport zoals roeien niet noodzakelijk dat je als vrienden in de boot zit. Het is natuurlijk wel prettig als er een klik is. Al snel ontwikkelde de gewoonte om na de training op woensdagavond met elkaar te blijven eten en daar bleek het met de klik wel goed te zitten. Zo’n zes individuen met zeer verschillende achtergronden die wonderwel goed bij elkaar pasten. Als team beschikten we over eenzelfde ambitieniveau; drie tot vier keer in de week hard trainen en zien waar ons dat in een wedstrijd zou brengen.

G. diende zich aan als onze coach, hoe precies is met nu niet meer helemaal duidelijk, maar hij was er. G. is een markante verschijning; zwart-donkere lokken haar boven een tanig gezicht. Een soepel en afgetraind, tenger postuur. Gesprekken gaan op een bedachtzame toon, maar laaien af en toe fel op als hij zich ergens druk over maakt of het ergens niet mee eens is. Op zo’n moment schijnt er iets van zijn zuid Europese achtergrond door.

G. besloot bij de KNRB een officiële roeicoach opleiding te gaan volgen en wij werden geadopteerd als zijn studieobject. Vanaf dat moment gaat het er serieus aan toe. G. is een zeer gedreven coach, bij hem geen half werk, hij leest alles wat los en vast zit en waar hij zijn hand op kan leggen. Met een academische precisie worden fouten geanalyseerd en schema’s opgesteld. E-mails met instructies en analyses worden vaak afgesloten met een ‘say of the day’ zoals: ‘Only the best teams can paddle.’ Als ik nu teruglees wat aan ons werd gestuurd geloof ik mijn ogen niet. Filmpjes van onze trainingen werden in frames opgeknipt en in een file verwerkt waarbij met lijnen aangegeven werd wie recht zat en wie niet of we tegelijk inpikten en wie er te laat draait met zijn blad. Ook tijdens de ergometer training werden wij gecoacht, verslappen was er niet bij. Nauwkeurig werden ieders vorderingen en prestaties bijgehouden.  In dromen veranderde het vertrouwde blauwe W3 roeiblad met het witte wybertje in een rood wit blauwe bondsblad. Deze aanpak had ook wel een keerzijde, wij waren immers niet op weg naar Rio of een WK, maar naar de Head of the river in het heren senioren D veld, waarin we met de beste van de wereld geen potten zouden kunnen breken. Daarvoor is de concurrentie te heftig en onze achterstand in roeitechniek te groot. Niet iedereen kon dan ook de fanatieke topsportbenadering evenveel waarderen. Als ik voor mezelf spreek, denk ik niet dat ik ooit een betere conditie had dan dat seizoen en mij beviel het wel als afleiding bij het bureauwerk dat ik deed.

Maar aan alles komt een einde, behalve aan een rookworst want die heeft er twee zoals mijn opa zei. G. wilde graag betaald als coach aan de slag en dat bleek nog niet eenvoudig. Binnen ons team zorgde het voor wrijving en dat doet een team nooit goed. En toen opeens in de zomer van 2014 was echt alles ineens voorbij, de perfecte storm ging liggen. Via, via hoorden wij dat G. een voor ons onverwachte wending aan zijn werk had gegeven. Hij verhuisde naar zuid Zuid-Limburg om daar les te gaan geven bij een hbo opleiding. Dan na een klein jaar een donderslag bij heldere hemel, G. blijkt ziek, ernstig ziek. Zelf zegt hij erover dat zijn gezondheid een beetje gebrekkig is, maar dat zou zelfs voor een Engelsman teveel understatement zijn.

Tijdens het eten op de clubavond borrelt bij het team het idee op om G. een keer op te zoeken in Limburg en om te proberen dit te combineren met een roeiwedstrijd. G. is meteen enthousiast voor ons plan en komt zelf met een roeiwedstrijd op de proppen. Op 11 juni wordt er bij de Maastrichtse Watersport Vereniging een Roei Ontmoeting met Wedstrijdkarakter (ROW) geroeid, vergelijkbaar met onze eigen Onderlinge Wedstrijden. G. zal ons sturen en coachen en wij zullen roeien. De ontmoeting op vrijdagavond voelt als een hereniging. Onze voormalige coach ziet er goed uit na alles wat hij heeft doorstaan, de lange donkere lokken zijn verdwenen en vervangen voor een gemillimeterd kapsel.

Zoals een vos misschien wel zijn haren, maar niet zijn streken verliest, zo verliest onze coach misschien wel zijn haren, maar niet zijn coachinstinct. Al snel wordt zaterdag duidelijk dat G. ook deze clubwedstrijd  uiterst serieus neemt. Tactiek en aandachtspunten worden doorgenomen, commando’s gedecideerd en duidelijk uitgesproken. Eenmaal op het water tijdens de wedstrijd is het alsof de tijd heeft stilgestaan. G. zweept ons op tot grotere prestaties en zo winnen wij onze heat. Onderdeel van de ROW is ook een individuele 1.000 meter op de ergo. Wij besluiten dit met zijn vieren tegelijk te doen en ook dan zien we weer de oude vertrouwde G. terug. Met een scherpe blik en luide stem worden wij gewezen op onze haal: ‘achter af maken’, ‘sterk zitten’. Niets ontgaat hem en oh wat is het jammer dat we dit niet meer bij W3 hebben. Als afmaker winnen we de prijs voor beste ploeg van buiten de vereniging.

We zagen elkaar een tijd niet en in die tijd veranderde er veel toch bleek er gelukkig ook een heleboel niet veranderd te zijn. G. was nog steeds G., nog steeds onze coach al was het maar voor een dag."

Roeien en jongleren

Roeien en jongleren: twee verschillende disciplines, zou je zeggen. Maar ik zie dat niet zo, integendeel, jongleren kan het roeien versterken. Hoe dat eigenlijk?

Eerste keer ben ik in contact gekomen met jongleren toen ik in het boek "Gebruik je hersens" van Jan-Willem van den Brandhof heb ik gelezen dat je jongleren kan gebruiken als ontspanning en tegelijkertijd voor het actief houden van je complete hersenen. Dat idee met de hersenen heb ik later gehoord in een college van Erik Scherder.

Wat doet jongleren eigenlijk? Na enkele weken zelf leren jongleren kan ik zeggen dat jongleren een hele goede oefening is met kleine fijne motoriek en met coördinatie. De bewegingen zijn subtiel en moeten fijn controleerbaar zijn. Ook moeten de linker en rechter hand goed gecoördineerd zijn, anders geen succes. Ook de biceps spieren kunnen gebruikt worden en daarom sterker worden.

Wat heeft dat te maken met roeien? In het boek "Master rudern" van Fritsch & Nolte heb ik enige tijd geleden gelezen dat, als je ouder wordt, de coördinatie minder en minder wordt. Daarvoor moet je via oefeningen compenseren. Ook heeft roeien te maken met hele subtiele kleine bewegingen. Jongleren biedt goede oplossingen.

Zeker nu in de winter kan jongleren meegenomen worden in de oefeningen naast bij voorbeeld de krachttraining. Ik beheers één oefening en ik ben bezig met de tweede; de winter is lang.

Uit de muur

"Uit de muur": een bekend concept in Nederland, toch? De allerbekendste is natuurlijk de Febo-muur, met zijn kroketten en frikandellen.

Daarnaast zijn de fruitautomaten erg populair.

België gaat toch een stap verder in de innovatie met de automaten. In de Belgische dorpen zijn de broodautomaten heel populair, ondanks daar de bakker ook op zondag geopend is.



Wat ik voor de eerste keer heb gezien deze zomer waren een kaarsenautomaat in een kerk en een wasautomaat op een supermarkt parkeerplaats. Als dat niet innovatief is!!

Vijlen 1000 jaar

Het bergdorp Vijlen bestaat dit jaar 1000 jaar en dat is groot gevierd het hele jaar lang. Onder anderen wordt een nieuw stuk bos aangeplant (het Millennium Bos) en wordt een speciaal bier gemaakt (Hèllige Hèndrik).

Een ander evenement is het Millennium Concert eind juli. De klassieke popband Reïncarnatus is de hoofdgast, maar hun concert is aangekondigd in samenwerking met de Harmonie St Martinus, het Zangkoor St Gregorius, de Schutterij Sint Joseph en de verteller Hans Geerkens.

Nou, bij het lezen van de affiche dacht ik aan een gewoon concert, met veel lawaai en bier, waar muziek bijzaak is. Ik wilde toch naartoe gaan om het dorp te vieren. Daarom ben ik wat later van huis vertrokken en daar aangekomen met de eerste muziek klanken. Stomverbaasd werd ik toen ik tegen een massa mensen keurig op de stoelen ging kijken. Op het podium de popband en het koor, daarvoor de harmonie en de schutterij, met de verhalenverteller tussenin. Geen lawaai en geen rivieren bier te zien. Er kwamen mooie verhalen over het verleden van het dorp (ik heb niet alles begrepen, dit dialect is mij een beetje te moeilijk) als een inleiding voor verschillende stukjes muziek: klassiek, pop, rock.

Ik was echt plezierig verbaasd om te kijken naar een concert met veel goede smaak en waar leek alsof het hele dorp ernaar is gekomen. Prachtig!!

Goed nieuws

"Ik heb goed nieuws." Zo is mijn gesprek met mijn arts vandaag begonnen. "Ik zie niets op de PET, ik zie niets op de CT. Dat betekent dat je schoon bent." Inderdaad goed nieuws. Ik kan nog verder naar voren kijken. Ik ben al stiekem begonnen, maar dat ter zijde. Wat gaat nog gebeuren? Ik blijf lief voor mijn lichaam en ik blijf naar luisteren. Over drie maanden controleert de arts de bloedwaarden en mijn lichaam opnieuw. Geen bericht van mij de komende periode is goed bericht dus :-)

Nog een keer hartelijk dank voor jullie ondersteuning van afgelopen tijd!!!

Groeten uit Zuid-Limburg.

ROW - Weer met een Willem III t-shirt aan

Intro: ROW is een driekampenwedstrijd in Maastricht. 1km Roeien, 250m sprinten en vervolgens een 2km ergometerrace. G.T. ontving in ‘zijn’ Limburg zijn oude WIII-ploeggenoten.

Regen, veel regen in de week voor de driekampenwedstrijd. Lopend op de Sint Servaasbrug in Maastricht op een maandagmiddag staat het waterpeil hoog en neemt de Maas, komend vanuit Frankrijk, veel water mee. Ik denk aan de volgende uitslag: 250 meter in 30 minuten; 1 kilometer in 1 minuut. In het weekend van de wedstrijd blijkt het waterpeil gelukkig laag genoeg zodat de ROW-wedstrijd door kan gaan.

Bijna twee jaar gelden verhuisde ik naar Zuid Limburg en nu is mijn voormalige Willem III-ploeg op (roei)bezoek. Mijn gezondheid was een beetje gebrekkig tot voor kort en de wedstrijd in het Zuiden leek iedereen een mooie gelegenheid elkaar weer eens te zien. Ik zal meedoen als stuurman van de mannen die ik in Amsterdam coachte.

Het is bijzonder plezierig om de mannen weer te zien – alle verhalen over kinderen, verhuizingen, roeiwedstrijden en Willem III. De patronen die in het passieve geheugen zijn opgeslagen (opwarmen, commando’s, aanmoedigen, afkoelen) komen bij de race als een reflex waar niet naar gezocht hoeft te worden naar boven. Ba, Mi, Ma, Bt en ik hebben na lange tijd weer een wedstrijd samen en: niet zonder succes. Na alle correcties – overal zijn correctiefactoren van toepassing: leeftijd, gewicht, geslacht, type boot – wordt Mark 15^de ‘overall’ en gaan wij met de cup voor ‘Beste buitenlandse ploeg’ naar huis. Hier wordt iedereen van buiten Limburg ‘buitenlander’ genoemd.

De wedstrijddag werd afgesloten met een barbecue en (uiteraard in Limburg!) dans. En mannen, volgend jaar hebben we een titel te verdedigen! Winnen brengt verantwoordelijkheid met zich mee.

Het blik is nog niet te bewonderen in de kast bij Willem III, maar dat zal binnenkort wel het geval zijn.

Schrikvrij

Stel je voor: je wandelt op een gewone avond, je wilt niezen, maar je kan dat niet volledig doen. Iets in je kaak doet pijn. Je begint te voelen wat er kan zijn en je ontdekt iets rond die pijn doet.

Dat is meteen alarm: niet zo lang geleden was een klier het eerste signaal van activiteit. Op maandag ochtend meteen de dokter gebeld en, omdat ik die dag bij toeval naar het ziekenhuis moest, kon ik meteen met haar praten. Inderdaad, heb ik haar het hele verhaal verteld en door haar laten controleren; volledig, ook op andere gevaarlijke plekken. Resultaat: een speekselklier die inderdaad een beetje gezwollen was. De bevrijdende woorden: Niets aan de hand, geen zorg!

Met schrikvrij en met een lekkere vlaai, gelukkig terug naar huis.