Midnight killer - Al doilea "formator"

Je moet het zo zien: jaren '90, de eerste verkiezingen die de oppositie had gewonnen, weg met oude communisten (dachten we toen), de eerste commerciële radio stations, democratie, vrijheid. Student. Op zoek naar kennis en naar de grenzen.

Ik was beland in een groep vrienden die mij heeft gestimuleerd om nog verder te zoeken naar kennis (breed en diep tegelijkertijd), betekenis, kwaliteit, kritiek. Dat was een periode van zoeken, zoeken, zoeken. In die context waren twee mannen die mijn leven hebben beïnvloedt: Gheorghe en Exarhu. In een andere volgorde.

Gheorghe is gisteren overleden.

Via een hele goede vriend en studiegenot ben ik al in mijn eerste jaar in contact gekomen met Radio ProFm. ProFm was toen een groep mensen die je leerde zoeken naar alles wat met kwaliteit te maken had. Ik had de meeste aanrakingspunten met Gheorghe en met Exarhu. De ene zondagnacht tussen 23 en 2 (Midnight killer), de andere iedere ochtend vanaf 6.30 (Exarhu de dimineata) of 's avonds "Rondul de noapte".

Midnight killer begon altijd met Billy Idol - "Adam in Chains". Daarna twee uur achter elkaar praten, praten, praten. Wat die man heeft mij geleerd is om altijd scherp te blijven. Zijn formuleringen waren altijd zo scherp, echt ongelofelijk, hij wilde niet leveren aan kwaliteit. We waren samen aan het luisteren zonder maar te durven iets aan elkaar te vertellen, omdat we bang waren om maar iets te missen. Als we toevallig op zondagnacht niet voor de radio konden staan, dan was die uitzending opgenomen en daarna naar geluisterd en becommentarieerd. Enkele jaren lang. Daarom is Gheorghe één van mijn "formator" geweest. Ik ben hem dankbaar.

Lente

De temperatuur is in slechts twee dagen van -10 naar +10 gestegen. Heel bruusk. Maar nu, met deze warme temperaturen (vandaag +17), voel je en zie je dat het lente is geworden. Je ziet bloemen en bloesem die uitbarsten, je ziet het gras groener worden. Maar wat een echt signaal is van de lente zijn de geluiden die de vogels maken: ongelofelijk hard en echt overal. He is fantastisch om morgen vroeg in stilte te wandelen en naar de vogels te luisteren.

Deze lente brengt me ook op andere gedachten; het is tijd voor "Versimpel, versimpel, versimpel..." Volgende keer waarschijnlijk meer hierover. 

Een stevige basis

Nu dat ik wekelijks voor een klas met HBO-studenten sta, wordt ik weer geconfronteerd met hun gebrek aan een goede basiskennis.

Met andere woorden, mijn studenten, de toekomstige ingenieurs, zijn niet in staat om bij voorbeeld eenvoudige wiskundige berekeningen te maken. Je schaam je dood als je een dergelijke berekening twee keer moet uitleggen, terwijl je ziet dat het nog steeds niet goed begrepen is. En dan realiseer je je dat die jongens voor altijd nieuwe kennis zullen bouwen op losse zand. Ze gaan straks afstuderen, ze krijgen een diploma en ze maken onze bruggen en gebouwen in de toekomst. Maar alles wat ze verder leren wankelt sterk.

Waar zit de oorzaak? Een is massaonderwijs, dat veel meer jongeren verder gaan studeren. En dat is alleen maar goed. Je leest dat veel meer jongeren naar de universiteit gaan, het aantal hbo-ers blijft gelijk, maar met minder vwo-ers, en het aantal mbo-ers daalt. Dus, per totaal, de jongeren met dezelfde kennis zoals in het verleden, alleen maar hoger gaan studeren. De oorzaak is dat de hbo-instellingen minder kwaliteit bidden, minder onderscheiding in kwaliteit dus, waardoor voor een goede jongere alleen één weg is, namelijk naar de universiteit.

De onderwijsinstellingen worden nu afgerekend op aantal afstudeerders en op snelheid, dus binnenkamers wordt sterk gestuurd op cijfers en niet op kwaliteit, wat voor waarde een cijfer heeft. Het probleem is dat de jongens dat onbewust voelen en ze geen stimuli hebben om hard te werken om een niveau te halen, alles kan makkelijk. De studiebelastinguren stellen niets voor. De kwaliteit gaat omlaag, de studenten komen en gaan verder zonder een stevige basis.

Meester

Ooit is tegen mij verteld dat je, als je iets heel groots wilt bereiken, een hele goede mentor moet hebben. Ik heb nagedacht, maar ik kon geen antwoord geven, ik wist het gewoon niet.

Dezelfde vraag heb ik enkele weken later aan een goede vriend gesteld, ter discussie. Een uur en enkele biertjes later waren we nog niet uit. Ons punt was: oké, ik kan goede mentor naast mij nodig. Mijn voorbeeld was van mijn begeleiders tijdens de Lerarenopleiding. De ene begeleider wist mij vertrouwen te geven en de juiste vragen te stellen zodat ik overal straalde, als student en als docent; het resultaat was een 9. De andere begeleider wist mij te ondersteunen, maar de uitstraling was er nooit geworden; het resultaat was goed, een 8, maar geen 9. Wat maakte het verschil? Hoe kon ik bij de ene uitstralen en bij de andere niet? Nog steeds geen antwoord.

Het uiteindelijke resultaat, na heel hard werken, is een 8,5; heel goed, maar niet goed genoeg voor een cum laude. Kans gemist om te excelleren, of toch zonder een hele goede mentor geen groots bereik?

Vliegtuigen voor banen

Enkele weken geleden stond in de krant een bericht dat ook mensen zijn die tevreden zijn met de komst van meer vliegverkeer vanuit Maastricht. De reden? Meer banen. Anderen zijn niet tevreden wegen de toerisme. Als iemand die dichtbij Schiphol heeft gewoond, weet ik wat de geluiden van de vliegtuigen betekenen en hoe ze in een zeer korte tijd een hele regio kunnen verpesten.

Maar goed, je kan de anderen blijkbaar met stilte en schone lucht niet overtuigen. Wat ik helemaal niet begrijp is waarom een vliegveld in Maastricht überhaupt moet zijn. Als ik op een kaart kijk, dan zie ik de volgende vliegvelden binnen een straal van ongeveer 100 km: Eindhoven, Köln-Bonn, Liège, Charleroi. Alle richtingen, wat je maar wil, binnen één uur bereikbaar. Wat kan ik van maken?

In plaats van te investeren in banen die je onderscheiden van de concurrentie, zet je een vliegveld neer die een hele regio verpest. Om niet te spreken over de vervuiling, zoals NRC meldt: "Als een Boeing 747 opstijgt, komt evenveel fijnstof vrij als van een miljoen vrachtwagens". Prachtig land!!   

Buiten onderwijs? Liefst niet.

We hebben een nieuwe regering met D66 als een onderwijs partij, maar enkele maanden geleden heb ik voor het eerst gedacht om het onderwijs te verlaten.

Bij Z. was ik voor het eerst zonder pardon genaaid: je werkt je kapot, zonder avonden of weekends, en je wordt zomaar - met leugens - op straat gezet. Twee jaar later hoor ik via-via over burn-outs en mensen die, net zoals ik, op straat werden gezet. Iedereen moet flexibel zijn, alleen de mensen die een (financiële) puinhoop van hebben gemaakt zitten op hetzelfde plek. Vast, natuurlijk.

Daarna T. De directeur geeft me geen contract, ik moet het onder mijn stage doen, ondanks ik twee klassen volledig draai. Volgens haar is het niet in mijn voordeel. Alleen op aandringen van anderen denkt ze eventueel mijn reiskosten te vergoeden. Later wordt het een stagevergoeding.

Als laatste, F. Met de directe leidinggevende en collega’s klikt het, ik voel me welkom en ik kan zijn van toegevoegde waarde voor de opleiding. Maar het komt ook een arbeidsvoorwaardengesprek. Over salaris hebben we niet zo veel te praten, vind ik minder interessant. Daarna komt het contractvorm aan de orde. In de advertentie staat “Tijdelijk met uitzicht op vast”, maar de manager bedrijfsvoering zegt: “Nee, hier wordt het eigenlijk tijdelijk bedoeld”. Echt! Liegen! In your face! Deze persoon zie ik nooit meer, maar ze bepaalt eigenlijk de samenwerking tussen onderwijsprofessionals, de teamleider heeft op deze school blijkbaar niets te zeggen. Het lijkt alsof ik hier met een bedrijf te maken heb (ze hebben een manager bedrijfsvoering) en niet met een onderwijsinstelling (de teamleider heeft niets te zeggen). Hier maakt men gebruik van een machtpositie en, tegelijkertijd, klagen ze dat ze niet voeldoende docenten kunnen vinden. Tja, in mijn situatie, ben ik bijna verplicht om deze manier van werken te accepteren. Wat ze zich niet realiseren is dat mijn enthousiasme al voordat ik ben begonnen een beetje op is. Wetend dat ik over een jaar zomaar op straat gezet kan worden, ga ik twee keer nadenken voordat ik meer doe dan wat van mij minimaal verwacht wordt; ik besteed een deel van mijn tijd en energie om naar een andere baan te zoeken, wat ik doe doe ik eigenlijk om mijn baan te behouden. 

Belachelijk eigenlijk, maar niet meer dan normaal indien je je als professional opgelicht voelt.

Ik zou het heel heel jammer vinden, maar afhankelijk van mijn ervaringen het komende jaar, overweeg ik om buiten het onderwijs te stappen. Ik doe best goed met mijn opleiding, maar als ik me continu opgelicht voel, vraag ik me af waarom ik dat zou blijven doen. Inmiddels ben ik 40+ en ik heb ook behoefte aan stabiliteit en een “thuis”-gevoel.

Asfalt overal... niet voor mij

Enkele weken geleden moest ik met auto voor een conferentie naar Noordwijkerhout in provincie Zuid-Holland. Vanzelfsprekend kom je vanuit Zuid-Limburg door het hele land heen. Ik heb al lang de idee dat Nederland veel te druk is en ik klaag soms over het gebrek aan ruimte in Zuid-Limburg, maar, na een tijd niet meer geweest te zijn in de Randstad, ben ik volledig van overtuigd dat ik terug niet meer zou willen. Als je in de auto zit, zie je overal alleen maar asfalt. Op een moment was het zo treurig, dat ik me afvroeg hoe is het mogelijk om te willen leven in een dergelijke omgeving. Aan de andere kant kan ik me voorstellen dat, als dit jouw dagelijkse omgeving is, je niet meer weet hoe het anders kan en wat je eigenlijk mist. Echt onvoorstelbaar! In die drukte wil ik niet meer terug!!!

Dezelfde man... verschillende etiketten

Het verschil voelde ik meteen: dezelfde persoon, dezelfde deskundigheid en toch anders, afhankelijk van de omgeving. Op school was men inhoudelijk niet zo sterk, te veel fouten, waardoor de discussies vaak over de inhoud en de misconcepties gingen. Dan merk je dat je toch boven de anderen zit, ondanks hun lange ervaring. Dat voelt af en toe vreemd, omdat je tegen een bepaalde schoolcultuur komt te staan én je wil je jezelf niet boven de anderen zetten.

Dan ga je naar een andere school, een ingenieursopleiding, waar men inhoudelijk sterk is. Alleen gebeurt hier iets anders: didactisch is men hier zwak. In de discussies kom je snel achter dat men ook minder geïnteresseerd is in didactiek. Ze praten over “kennisoverdracht” alsof je een cd op een tafel zet en zegt tegen iemand “Dit is hem. Ik heb je alles verteld. Succes!” Het denken over het leren en de studenten in plaats van kennis op de eerste plaats zetten is niet vanzelfsprekend.

Allebei situaties zijn confronterend omdat de twee werelden, inhoud en didactiek, veer uit elkaar zijn. Natuurlijk zijn er overal accenten of interesses, maar als de verschillen groot zijn, moet men eerst bewust worden van deze verschillen een daarna ze aanpakken.

Luxemburg

We hebben gezegd om toch dichterbij het huis te gaan met vakantie en, tegelijkertijd, nieuwe plekken te gaan ontdekken. Daardoor hebben we voor de herfstvakantie voor Luxemburg gekozen.

Luxemburg kende ik van de fietsvakanties en het leek me leuk om een keer van dichterbij te gaan kijken. Daarom hebben we gekozen voor een dorp dichtbij Wiltz. Eerst voor een week.

We hebben geluk gehad om een week lang van volle zon te mogen genieten. Lekker buiten liggen en lange fietstochten maken.

Luxemburg is toch bijzonder: een rijk land, mooie landschappen en goede toeristische faciliteiten, maar toch heel leeg qua aantal toeristen. Inderdaad is Luxemburg niet spectaculair, dat verwacht ik van andere strekken, maar toch. Je kan goed fietsen, mooi wandelen in een rustige omgeving én goed eten. Voor mij waren enkele fietspaden heel goed geregeld, maar die dorpen zijn niet zo aantrekkelijk zoals de Belgische dorpen bij voorbeeld; ze hebben niet die charme van een beetje arm, ze zijn een beetje te strak voor dorpen.

Een fietstocht rond Lac de la Haute-Sûre was voor mij heel spectaculair, ook omdat rond die tijd een belangrijke weg afgesloten was, alleen fietsers mochten langs. Denk erover na: een weg rond een grote meer, alleen voor jou. Heerlijk!

Luxemburg? Ik weet het nog niet. We gaan zeker nog een keer, ik ben nog steeds nieuwsgierig naar andere dorpen en fietspaden, maar of het een liefde voor een lange termijn wordt, dat durf ik nog niet te zeggen.   

Groene gemeente, toch?

Geachte mevrouw/heer,

Enkele weken geleden heeft u samen met Gemeente Gulpen-Wittem een brief naar de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu tegen de mogelijke geluidsoverlast veroorzaakt door grotere vliegtuigen op MAA. Ik ben persoonlijk heel blij met uw brief en ik ondersteun hem van harte. Ik vraag me af of u ook een brief naar uzelf en naar de Politie gaat sturen met daarin hetzelfde thema, de geluidsoverlast, veroorzaakt dit keer door de auto's die iedere avond razen door de dorpen van het Heuvelland met veel te grote snelheden en met o.a. geluidsoverlast als gevolg?

En als we toch over een groene gemeente praten, heb ik nog een vraag hierover. Iedere dinsdag worden op de Vaalse markt voor iedere wortel en ieder bosje peterselie gevraagd en ongevraagd gratis plastic tasjes verdeeld door de kraamhouders. Dit is landelijk verboden én tegen een goed voorbeeld van een groene gemeente. De gemeenteambtenaren hoeven niet eens naar buiten te gaan om dit waar te nemen, ze kunnen gewoon uit het raam kijken. Houdt u u hier aan de afspraken? Hoe?

Met vriendelijke groeten.