Caol Ila

De laatste avonden waren heel prettig: rustig, geen wind, geen regen, geen vliegtuigen. Een plezierige wandeling met een hard snuffelende hond. Zin in naar de avond te luisteren. Eerst een Limburgs bier pakken en op balkon gaan zitten, in het donker. Lichten door de ramen van de buren, weinig geluiden, een hond bij je voeten, heerlijk! Op een moment een turfachtige rookige geur van whisky. Caol Ila. Andere buur op zijn balkon of misschien de geuren van de herfst? Ik zou niet weten. Heerlijk om te ruiken en te blijven fantaseren!

Inspirerende mensen

Ja, ik was van plan om over iets anders te schrijven. Maar vanochten heb ik in NRC Weekend een interview met Alex Mulder. Geboren in 1946 in Amsterdam-Oost op Vrolikstraat. Lees ik, een man met ervaring en half miljoen op zijn banrekening. Hieronder enkele citaten uit zijn interview, neem de tijd om te reflecteren:

* Ik hoop dat dat centrum (De Nieuwe Liefde) een bijdrage kan leveren aan het maatschappelijke debat. Ik maak me zorgen over de individualisering van de samenleving. Ik las eens: "Als iedereen aan zichzelf denkt, wordt niemand vergeten". Dat is de politieke realiteit van vandaag: iedereen moet voor zichzelf opkomen. Maar veel zwakkeren kunnen dat hemaal niet.

* Bij ons was de eerste vraag aan een werkzoekende niet: "Wat kan je, wat voor diploma's heb je?" maar: "Wat zou je graag willen?" Als je in mensen investeert, gaan ze niet voor een paar dubbeltjes meer ergens anders naar toe.

* Cabaretier Herman Finkers zei het zo mooi: "Die buitenlanders zijn te lui om te werken en nu komen ze onze banen inpikken." Twee tegenovergestelde beweringen die vaak worden geroepen. In tijden van crisis is voor zulke nare kreten een voedingsbodem. Als we praten over buitenlanders, valt ook snel het woord "tolerantie". Ik tolereer dat jij aanders mag zijn dan ik. Dat is arrogant, toch? Wie ben ik om iets goed te vinden? Gelijkwaardigheid, daarover moet het gaan.

* Ik ben natuurlijk een bepaalde manier van leven gewend. Maar of ik er echt ongelukkig van zou worden? Ik denk het niet. Ik woon in een prachtig kasteel in Belgie. De meeste tijd breng ik door in het torenkamertje, het kleinste kamertje van het huis. Daar ben ik heel gelukkig. In mijn eentje lees ik daar boeken en drink ik een glas wijn. Dat zou in een klein appartement ook kunnen.

Aandacht geven

In de laatste dagen ben ik met een groot dilemma bezig geweest: Wanneer ga je efficiënt een onbekende iemand bellen?

Mijn insteek: eerst aankondigen via een e-mail dat je gaat bellen, eventueel wat voorbereidende informatie doorsturen. De hoop is dat men een beetje doorleest zodat het telefonisch gesprek vlot gaat. Wat je krijgt is te horen dat men zo veel e-mail op zijn boord krijgt, dat lezen niet meer van toepassing is. Dus een andere optie maar: zonder aan te kondigen direct bellen. Wat je krijgt te horen is of “Ja, even kort, ik ga in een vergadering” of je een iemand aan de lijn krijgt die naar jou niet wil luisteren.

Heel moeilijk voor mij: hopen op geluk, maar dat vind ik niet eerlijk voor een medemens.

NTR Academie

Bij toeval heb ik eind deze zomer een Tv-programma dat licht en rust me heeft gebracht: De NTR Academie. Eind juli is NTR begonnen met 20 dagelijkse lezingen over hele brede ontwerpen. Verschillende vertellers komen met ”een goed verhaal over een eigentijds onderwerp”. Met veel plezier heb ik naar alle lezingen gekeken. Ik zou zeggen, kijk zoals ik naar alles, het is moeitewaard!! Hierbij mijn persoonlijke Top3:

1. Midas Dekkers:Vroeger was het beter.
2. Dirkde Wachter: Pleidooi voor een beetje ongelukkig zijn.
3. Joke J. Hermsen: Stil de tijd.

Angela

Iedere keer bij een (sollicitatie)gesprek vertel ik wat je als natuurkundige kan: veel zijdig, breed en diep, analyseren, etc. Die benadering neem je altijd mee, ongeacht het spelveld: technologie, onderwijs, sport.

Afgelopen zaterdag, 31 augustus, in de Belgische "De Standaard":

"Merkel zelf verhult haar machtstreven in een professionele houding. Ze straalt plezier uit in haar vak. En ze beheerst het ook verdomd goed. Mensen die regelmatig in haar omgeving verkeren, bewonderen de systematiek waarmee ze het vak beoefent. Hoe ze zich informeert, hoe ze elke beslissing wikt en weegt, hoe ze geduld oefent voordat ze op het juiste moment toeslaat. Wat er als twijfel uitziet, is in werkelijkheid geslepen tactiek.

Die tactiek der voorzichtigheid schrijven velen toe aan haar achtergrond als natuurkundige. In de wetenschap gaat het immers ook om het afwegen van hypothesen en het voortschrijden langs de weg van ‘trial en error’, ‘proberen en vergissen’. Net als wetenschap is politiek in de ogen van Merkel een kunde. En die kunde, daar weet ze de Duitsers van te overtuigen, moet je overlaten aan deskundigen. Zoals zij."

Ja, het gaat over Angela Merkel en de Duitse verkiezingen. Een natuurkundige staat bovenop ook omdat ze een natuurkundige blijft. 

Ooit op zondag ochtend gevlogen?

Zondag ochtend vroeg. Nevelig buiten, maar toch warm. Ga met de hond wandelen.

Heel rustig. Niemand op straat. Ik heb het idee dat ook de vogels rustiger zijn. Geen lawaai van hen vandaag. Ik kom teen een jonge zwarte labrador die mee wil spelen, daarna een nieuwsgierige puddel. Niemand anders, ook geen fietsers. Op een moment was zo rustig dat ik niet ik mijn hond niet meer durfde op naam te roepen; beter fluiten; zachtjes, zodat ik de rust niet verstoor. Ik laat de hond zijn gang gaan, ik wil me niet bemoeien met zijn nieuwsgierige snuffel.

Thuis wacht voor mij een lekker kopje thee, een zondags appelflap en een mooie glimlach. We gaan op balkon naar de rust “luisteren”. Van mijn betreft kan het weer zo blijven en de buren mogen vandaag uitslapen.

De thee is op, de appelflap was erg lekker en de krant biedt geen belangrijke belevenissen. Waarschijnlijk ergens anders denken mensen anders over hun bezigheden. Op eens beginnen vliegtuigen op te stijgen. Ze storen een beetje de rust van de wijk. En ik vraag me af: Bent u ook ooit op een vroege zondagse ochtend gaan vliegen?

Twee dingen

De Nederlanders zijn een slim volk. Toch begrijpen ze enkele eenvoudige dingen helemaal niet:

Situatie 1: Twee kassa's; twee geldautomaten; twee kaartautomaten. Naast elkaar. Een Nederlander begrijpt het niet dan veel sneller, eerlijker en efficienter is om maar één rij te vormen voor beide kassa's of geldautomaten. Als je ergens in het midden staat, tussen die twee, kijken ze je heel verward: "Zit u in de rij? Oh, ja, bij welke kassa dan?" Nee, heel moeilijk. Tegelijkertijd ergeren ze zich dood als een iemand meer tijd neemt om naar zijn rekening te kijken of langzamer is meet een kaartje kopen en zíj haast hebben de trein te halen.

Situatie 2: Op de looptrap. Een Nederlander begrijpt het niet dat je op een looptrap rechts hoort te staan om met de looptrap naar beneden of naar boven te gaan en zo ruimte kan maken aan je linker kant voor de mensen die sneller naast jou willen. Nee, ze staan lekker alle kanten op. Als je sorry zegt kijken ze heel confuus naar jou toe.

De Nederlanders zijn een slim volk. Toch begrijpen ze enkele eenvoudige dingen helemaal niet.

Een hond uitlaten

Toen ik kind was, stond de hond van mijn opa de hele dag aan de lijn buiten bij zijn huisje. Zijn enige taak was om, door te blaffen, te signaleren dat iemand bij ons binnen is gekomen. ’s Nachts was hij vrij gelaten en hij kon vrij overal bewegen: eerst enkele rondjes volle snelheid door de tuin, daarna weg door de andere tuinen en waarschijnlijk met de andere honden van het dorp te “socialiseren”. Het was nooit sprake van uitlaten, wij moesten alleen regelmatig zijn poep opruimen van rond zijn huisje. Mijn hond moet nu, omdat hij binnen in een appartement woont, uitgelaten worden. Hij loopt los, hij rent, hij snuffelt, hij doet wat taken. Dat is voor een hond in de stad normaal, zou ik zeggen.

Terug met vakantie in een dorp, zie ik een mevrouw met haar lokale hond eventjes naar buiten op straat lopen. De hond uitlaten. Ik vroeg me op dat moment af, heeft hij dat nodig; wat doen de mensen tegenwoordig in een dorp met hun hond? Wat zou ik doen als ik een dorp zou wonnen. Stel dat mijn stad-hondje in een keer een grote tuin krijgt; wat dan?

Hoe het ook kan!

Geachte heer de wethouder,

Niet zo lang geleden was de gemeente bezig met de herinrichting van de Kalfjeslaan in ons stadsdeel. De hoevenier heeft tonnen zand neergestort in dit gebied. Het resultaat: vele kale plekken waar geen gras groeit. De reactie van de gemeente: lelijke gele borden met de tekst "Ecologisch Kwetsbaar Gebied". Als ik de gemeente was, kon ik beter "sorry, NATUUR, voor ons prutswerk!" schrijven. Die boorden passen helemaal niet in de omgeving en herinneren ons alleen aan de ontelbare hulpeloosheid van de gemeente.

Als je niet zo veer naar het zuiden rijdt (nee, niet op de snelweg naar Zuid Frankrijk!), zie je in Belgie, in het midden van de groene natuur, de volgende borden. Kleurrijk, vrolijk, passend. En je vraag je op dat moment af: Hoe kan dat hier en bij ons niet? Heeft het te maken met... of met... Heeeel triest!!!

Zicht. Gehoor. Geur.

“Look around” heet deze blog. En dat is maar goed. Een stapje terug, zoals altijd wanneer een vraag op pad komt. Zintuigen: kijken, horen, ruiken. Welke van deze drie dieper gaat naar de basis?

Kijken.

Je ziet dingen (mensen, dieren, bloemen, landschapen) die wel lijken op een bekende iets. Die iets is voor jou belangrijk en roert herinneringen. Die zicht koppel je aan een dierbare ervaring. Is die ervaring precies dezelfde zoals nu?

Horen.

Je hoort muziek, de radio, een stem, of misschien een vogelzang, of de wind. Ze lijken dichtbij een dierbare persoon of situatie.

Ruiken.

Het gras, een paard, de lucht, de hond. Jezelf. Ze hebben allemaal een specifieke geur. Een paard hier of in Verenigde Staten ruikt precies dezelfde. En die geur brengt herinneringen met zich mee.

De geur van een paard. Oom Gheorghe en zijn paard die gecastreerd moest worden. De kinderen konden niet bij, de mannen wel. Hoe oud was mijn vader toen? Misschien net zo oud zoals ik nu. De kinderen konden niet bij die paard, iedereen was bang dat hij niet vriendelijk was.

De geur van vers gemaaide gras. Ik was rond 18 en ik heb een hele zomer geholpen met gras verzamelen voor de winter voor de dieren. Als ik nu langs een veldje met vers gemaaide gras loop, kan ik niet aan iets anders denken.

De geur van een varken of van een schaap. Langs de boerderijen weet ik of binnen varkens, schapen of koeien zich bevinden. Mijn opa heeft zijn hele leven in een varken complex gewerkt en iedere dag nam hij, samen met het donkere brood (ja, die geur kan ik van duizend andere afscheiden), de geuren met zich mee naar huis. Nee, geen fijne geuren. Mijn opa en oma hadden thuis een stuk of tien schapen die ’s winters thuis bleven. Hun geur, en later in de lente de geur van de lammetjes, kan ik nog altijd onderscheiden. De schapen blijven gelukkig overal dezelfde geuren met zich mee dragen en ik kan weer en weer van genieten. 

Naar mijn gevoel gaat ruiken dieper in ons hersens dan zien of horen. Het brengt terug die oude basale herinneringen met zich mee. Altijd dezelfde, maak niet uit waar je bent. Misschien is eigenlijk op het geuren reizen beter dan op het zien reizen. Een hele vakantie door een landschaap vol die geuren. Mijn dierbare geuren. Zou ik graag willen.